Structuurfonds

Het structuurfonds is een middellange termijn investeringsplan waarin op wat langere termijn naar de stad wordt gekeken en waarin voorstellen dus niet vanaf het allereerste begin financieel gedekt hoeven te zijn. In het structuurfonds worden alleen projecten opgenomen die van bovenstedelijk strategisch belang zijn en waarvan de investering ten minste € 5 miljoen bedraagt.

Investeringen in het structuurfonds doorlopen drie fasen, te weten: de verkenningsfase, de planstudiefase en de uitvoeringsfase. Wanneer de raad of het college de ambitie heeft om een plan op te nemen in het structuurfonds, dan komt het in de verkenningsfase terecht. Voorstellen hiertoe worden gedaan bij de voorjaarsnota. Tegelijk met de begrotingsbehandeling in november wordt via een afzonderlijk raadsvoorstel definitief besloten om het plan al dan niet op te nemen in de verkenningsfase. Daarna wordt de raad, bij het overgaan naar de planstudiefase, via een raadsbesluit om toestemming gevraagd om het plan verder uit te werken. Op dit moment kan ook een voorbereidingskrediet worden aangevraagd waarmee de wat, waar, wanneer en hoe vragen verder worden ingevuld. Aan het eind van de planstudiefase wordt een nieuw raadsbesluit voorgelegd. Indien de middelen beschikbaar zijn en er geen grote afwijkingen zijn, wordt meteen een definitief kredietvoorstel voorgelegd. Mocht er wel sprake zijn van afwijkingen ten opzichte van de eerdere gegevens of er zijn geen middelen beschikbaar, dan wordt ook een raadsvoorstel voorgelegd met de vraag of het plan nog prioriteit moet hebben, of dat er nog naar aanvullende middelen gezocht moet worden. In de uitvoeringsfase wordt het plan ten slotte gerealiseerd.

Onderstaande tabel bevat de projecten die nog niet in de Uitvoeringsfase zijn. Op basis van de inzichten van dit moment hebben we een inventarisatie gemaakt voor alle projecten waarvoor nog geen definitief uitvoeringskrediet is aangevraagd.

Vooruitlopend op het aanvragen van uitvoeringskredieten zullen overigens bij de meeste van deze projecten nog één of meerdere voorbereidingskredieten worden aangevraagd. Reeds toegekende voorbereidingskredieten zijn niet meer in onderstaande bedragen opgenomen. Bij onderstaand overzicht hoort nadrukkelijk de kanttekening dat een veelheid aan factoren uiteindelijk zal bepalen wanneer de benodigde gelden daadwerkelijk bij de raad kunnen worden aangevraagd. Daarnaast zal de gemeente bij enkele projecten al in een eerdere fase cofinanciering moeten toezeggen, om financiële bijdragen van medefinanciers los te krijgen.

*Naar aanleiding van Raadsvoorstel Mobiliteitspakket Oostzijde 's-Hertogenbosch (reg. nr. 079618524568, 9 december 2025) is project Bereikbaarheid Oostelijke gemeentedelen (€12,3 miljoen) onderdeel geworden van het structuurfondsproject Mobiliteitspakket Oostzijde 's-Hertogenbosch (MOsH). In de tabel zijn beide projecten samengevoegd tot een totaal van € 52,1M.

Jaarlijks bij de begroting maken we een reguliere update van het Structuurfonds. Deze update geeft vaker stevige effecten op het financiële beeld van het Structuurfonds, zo ook dit jaar. Dit is ook een belangrijke aanleiding geweest om de opzet en werkwijze rond het Structuurfonds tegen het licht te gaan houden.

Waar er bij de totstandkoming van het bestuursakkoord nog sprake was van een ongedekt deel van -/- € 15,9 miljoen, is er nu +/+ € 35,2 miljoen beschikbaar voor (prijs-) bijstellingen huidige projecten en het PM project. De beschikbare ruimte is toegenomen doordat de doorrekening van het Structuurfonds is geactualiseerd. Waar in het bestuursakkoord sec rekening is gehouden met nieuwe besluitvorming over projecten en de voorgenomen extra stortingen vanuit het grondbedrijf en het bestuursakkoord, is nu een doorrekening van het structuurfonds opgesteld op basis van de werkelijke stortingen en onttrekkingen. Ook zijn de investeringsbedragen nu doorgerekend naar kapitaallasten. De volgende effecten doen zich hierdoor voor:

·Conform besluitvorming begroting 2026 is € 14,8 miljoen extra gestort in het structuurfonds.
·Doorrekening met actuele kapitaallasten vergroot de ruimte met € 27,7 miljoen.
·Vrijval van gevoteerde kredieten ‘onvoorzien Huis73’ en ‘Grasso’ € 2,9 miljoen.
·Verhoging jaarlijkse storting met de prijsindex 2027 € 4 miljoen.
·Storting grondbedrijf over 2025 valt hoger uit € 1,7 miljoen.

We plaatsen hier wel nadrukkelijk de kanttekening, dat de in de tabel opgenomen bedragen globale ramingen zijn. Door kostenstijgingen en toenemende complexiteit zien we over het algemeen dat de uiteindelijk benodigde budgetten hoger uitvallen. Bovendien kunnen er nieuwe projecten en/of aanvullende ambities op al opgevoerde projecten aan de orde zijn. Pas na het doorlopen van de planstudiefase wordt een definitieve kostenraming aan uw raad voorgelegd. Zelfs in de uitvoeringsfase kunnen zich nog tegenvallers voordoen. Concreet speelt dit nu bij de kosten van De Lage Diezebrug, waarvoor in oktober een extra krediet is gevraagd. Dit is nog niet verwerkt in bovenstaande doorkijk.

De groei en toekomstbestendigheid van onze gemeente – en de bijbehorende noodzakelijke investeringskracht in strategische projecten van bovenstedelijk belang – maken extra inzet op het zoeken naar co-financiering en samenwerking met relevante partners van belang. We zullen dan ook steeds scherper moeten zijn op slimme koppelingen van onze eigen agenda en die van onze partners, inclusief hoe we gezamenlijke sturing en besluitvorming vormgeven.

Op dit moment werken we aan een nieuwe doorkijk van het structuurfonds conform het verzoek, dat op dit punt aan ons college is opgenomen in het bestuursakkoord 2026-2030. We vereenvoudigen de berekeningen die ten grondslag liggen aan de doorkijk. Tegelijkertijd onderzoeken we de mogelijkheden om in de doorkijk beter rekening te houden met het daadwerkelijke moment van realisatie van projecten. Dit zal een positief effect hebben op de ruimte binnen het Structuurfonds. Anderzijds willen we ook rekening houden met het bijbehorende prijspeil. Dit zal een negatief effect hebben op de ruimte binnen het Structuurfonds. Tenslotte bezien we de mogelijkheden om afspraken te maken over voeding van het Structuurfonds tijdens deze bestuursperiode. Wij zijn voornemens om u in het eerste kwartaal van 2027 een discussienotitie voor te leggen over de toekomst van het structuurfonds. Hierin zal een nieuwe doorkijk van het structuurfonds worden opgenomen, waarin deze technische aanpassingen zijn verwerkt.