Risicobeheer

Onder risico’s worden verstaan renterisico’s (vlottende en vaste schuld), kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s, koersrisico’s en valutarisico’s. Onze gemeente wordt alleen geconfronteerd met de twee eerstgenoemde risico’s zich.

Renterisico – vlottende schuld (kasgeldlimiet)

In de Wet fido is een begrenzing opgenomen van de kortlopende middelen die gemeenten mogen opnemen, de zogenaamde kasgeldlimiet. De limiet voor 2027 is vastgesteld op 8,5 procent van het begrotingstotaal van € 1.011 miljoen, ofwel € 85,9 miljoen. Wij streven ernaar om - binnen de wettelijke grenzen van de kasgeldlimiet - een zo groot mogelijk deel van de financieringsbehoefte te dekken met kortlopende leningen, tenzij een forse rentestijging op de kapitaalmarkt verwacht wordt. Deze werkwijze heeft een aantal voordelen, te weten lagere rentekosten en maximale flexibiliteit in de portefeuille. Desondanks verwachten we geen gebruik te maken van de beschikbare ruimte om kort te lenen. Dit komt doordat we hoge bevoorschotting van het Rijk hebben ontvangen om fysieke ontwikkelingen binnen de stad mogelijk te maken. De daadwerkelijke realisatie vindt plaats in latere jaren, waardoor we – ook in 2027 – een ruime liquiditeitspositie verwachten. Het liquiditeitsoverschot stallen we zoals voorgeschreven door het Rijk in de Schatkist.

Renterisico – vaste schuld (renterisiconorm)

De renterisiconorm begrenst de rentegevoeligheid van de vaste schuldpositie van de gemeente. Het renterisico wordt bepaald door de som van het bedrag aan herfinanciering en het bedrag aan renteherzieningen op de vaste schuld. Het percentage voor de risiconorm is door de minister van Binnenlandse Zaken vastgesteld op 20 procent. Maximaal mag dus 20 procent van het totaal van de begroting van het komende jaar, het jaar 2027, aan rentegevoeligheid onderhevig zijn. Onderstaande tabel verschaft een doorkijk voor 2027 en volgende jaren.

Het beleid is te streven naar een gelijkmatige opbouw van de leningenportefeuille zodat het renterisico op de vaste schulden gespreid wordt over meerdere jaren. Zo vermijden we dat in enig jaar een onevenredig deel van de leningenportefeuille moet worden geherfinancierd of aan renteherziening onderhevig is. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat onze gemeente in de komende jaren ruim binnen de gestelde normen blijft. Daarnaast ontvangen we in 2029 de laatste tranche van de uitgezette Essentmiddelen terug. Dit betreft ook € 50 miljoen waardoor er feitelijk geen sprake is van renterisico op vaste schuld.

Kredietrisico

Kredietrisico’s ontstaan enerzijds door het verstrekken van leningen, anderzijds door het verstrekken van gemeentegaranties. Het treasurystatuut bepaalt dat uitzettingen en garanties alleen tot stand komen indien zij een publieke taak dienen.

Bij het beoordelen van verzoeken om leningen of garanties wordt in elk geval nagegaan of voor de sector waarin de organisatie werkzaam is een zogenaamd waarborgfonds bestaat. Ondanks deze terughoudendheid is het latente kredietrisico de laatste jaren enigszins toegenomen. Banken zijn terughoudender geworden met financiering, waardoor juist minder financieel solide organisaties een beroep op de gemeente doen.

In het kader van de ontwikkeling van het Innovatiekwartier Den Bosch (IKDB) verwachten we dat we vanaf 2027 financiering verstrekken aan de PPS-en die deze ontwikkeling uitvoeren. Idealiter betrekken we de provincie bij deze financiering en daarmee bij deze ontwikkeling. In de financieringsovereenkomsten met de PPS-en zorgen we ervoor dat de risico’s afdoende zijn afgedekt en dat alle partijen achter de PPS gezamenlijk delen in het risico van de PPS, zo ook die van de financiering.