Inleiding
Bestuurlijke hoofdlijnen jaarverslag 2025
Met dit jaarverslag blikken we terug op het laatste jaar van deze bestuursperiode. We kijken terug op een periode waarin we samen met inwoners en maatschappelijke partners de ambities uit ons bestuursakkoord hebben omgezet naar impact voor onze stad en dorpen. We hebben het verschil gemaakt met meer betaalbare woningen, forse stappen in de energietransitie, het vergroten van gelijke kansen en het versterken van ons onderscheidend vermogen. Daarnaast zette we in op en aantrekkelijke wijken en dorpen waarin we hebben geïnvesteerd in ontmoeting, verenigingsleven, zorg en ondersteuning. Ook het afgelopen jaar hebben we hier vol op doorgepakt.
Slagkracht op wonen en verstedelijking
Zo zijn we doorgegaan met onze inzet op de bouw van passende en betaalbare woningen. In 2025 zijn ongeveer 940 woningen toegevoegd door nieuwbouw, waaronder circa 150 door middel van transformatie. Bijzondere projecten die in het afgelopen jaar zijn opgeleverd zijn onder andere Campus300 en Palazzo aan de Onderwijsboulevard. Niet alleen zijn hiermee zo’n 450 woningen opgeleverd – zowel koop- als (sociale) huurwoningen, inclusief 124 studentenwoningen – ook is gewerkt aan nieuw stuk onderwijscampus.
Daarnaast hebben we gezorgd voor het op peil houden van onze woningbouwplannen voor de toekomst. Voor de komende vijf jaar zijn 6.200 woningen in voorbereiding voor realisatie, waarvan voor 4.000 woningen de plannen zijn vastgesteld en 70% in het betaalbare segment wordt gerealiseerd. Onder anderen is in 2025 het ontwikkelkader Bloemenkampkwartier vastgesteld, waarmee we honderden betaalbare woningen bouwen in de Bossche binnenstad. Verder is voor voormalig sportpark De Donken een ruimtelijk functioneel kader en beeldkwaliteitsplan vastgesteld. Daarmee kunnen we aan de slag met de bouw van 275 tot 300 nieuwe woningen – waarvan 70% betaalbaar – en vergroening van de buurt. Voor de Citadelpoort hebben we de plannen bijgesteld. Het Design Museum komt niet naar dit gebied. Maar met het herijkte ontwikkelkader blijft de ambitie gericht op ontwikkeling van een nieuwe, levendige buurt waar betaalbaar wonen, creativiteit en groen samenkomen.
Omdat wonen meer is dan alleen stenen, werkten we samen met honderden inwoners, maatschappelijke organisaties, zorg- en welzijnspartijen en woningcorporaties aan de Woonzorgvisie. De Woonzorgvisie is erop gericht om langer prettig thuis wonen. Aan de hand van de Woonzorgvisie werken we bijvoorbeeld aan plannen voor gemeenschappelijk wonen en het stimuleren van (in)formele wooncirkels. Afgelopen jaar is ook de omgevingsvisie vastgesteld. Daarmee hebben we een koers neergelegd voor de ontwikkeling van onze fysieke leefomgeving waarmee we verder kunnen bouwen aan de toekomst van stad, wijken en dorpen.
Samen leven en meedoen
Het afgelopen jaar hebben we flink ingezet op het versterken van ontmoeten. Vanuit het programma Sociale structuur blijven we inzetten op de beweging ‘van Ik naar Wij’ en op omzien naar elkaar. Om te zorgen dat iedereen mee kan doen, hebben we in 2025 toegewerkt naar de lancering van de Bossche Pas. De Bossche Pas maakt het voor iedere Bosschenaar mogelijk om onze gemeente te ontdekken en mee te doen aan een sportief en sociaal leven. Ook zijn we doorgegaan met onze aanpak op gelijke kansen. We sloten een nieuw convenant met partners om drie extra jaren TOP-tijd mogelijk te maken. Met TOP-tijd doen kinderen en jongeren na schooltijd mee aan activiteiten op het gebied van onder andere sport, cultuur, techniek en zorg. Daarmee kunnen ze hun talenten ontdekken. Verder stelden we het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vast. Hiermee investeren we fors in de toekomst van ons onderwijs én onze jeugd.
We vinden het belangrijk om een gemeente te zijn waar iedereen zich welkom voelt en mee kan doen. Met het beleidsplan Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid zijn in het afgelopen jaar richting en acties bepaald om ambities op dit thema te verwezenlijken. Onderdeel van dit plan was het onderzoek naar koloniaal en slavernijverleden. In november 2025 presenteerden we het onderzoek Vergeten Verleden, dat inzicht geeft in de rol van ’s-Hertogenbosch in het slavernijverleden. Samen met de gemeenschap werken we verder aan het gesprek, aan verdieping en aan de vraag wat dit verleden vandaag betekent. Door uitvoering te geven aan de lokale inclusieagenda hebben we verder ingezet op het verbeteren van de fysieke, digitale en sociale toegankelijkheid van onze gemeente. Zodat mensen met een beperking zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen. En in de Maand van de Diversiteit hebben we samen met onze partners laten zien hoe diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid in onze stad écht tot leven komen en hoe we daar nog verder aan kunnen werken.
Afgelopen jaar heeft uw raad het Aanvalsplan Schuldenvrij aangenomen. In het plan nemen we maatregelen om inwoners met financiële problemen beter en sneller te helpen. Bijvoorbeeld door het optimaliseren van het proces van vroegsignalering van schulden, om zowel het bereik als de effectiviteit hiervan te vergroten. Verder maakten we het met maatschappelijke partners mogelijk dat kinderen tussen 4 en 17 jaar een fiets kunnen krijgen als daar thuis geen geld voor is. Zo stimuleren we hun mobiliteit en daarmee ook hun kansen om mee te doen. Daarnaast opende in 2025 de nieuwe locatie van de voedselbank aan de Waalstraat.
Werken aan een toekomstbestendige gemeente
Met de groei van onze gemeente zijn stappen in mobiliteit en bereikbaarheid essentieel. In 2025 stelde het Rijk, in aanvulling op eerdere middelen, ruim €86 miljoen beschikbaar voor de ontwikkeling van de Noordelijke Spoorzone. Dit brengt de plannen voor dit gebied en een toekomstbestendig station een grote stap dichterbij. Het vormde de opmaat naar definitieve afspraken met het Rijk, inclusief besluitvorming door uw raad (begin 2026) over de gemeentelijke bijdrage voor een modern, duurzaam en toegankelijk station. Daarnaast werd ook op wijkniveau gewerkt aan de verkeersstructuur. Voor De Groote Wielen heeft de gemeenteraad €11,5 miljoen euro beschikbaar gesteld om de korte termijn verkeersmaatregelen uit te voeren, zoals de reconstructie van de Blauwe Sluisweg – Hustenweg. Deze maatregelen zijn nodig om de bouw van nieuwe woningen in De Groote Wielen Noord mogelijk te maken. Ook vormen ze een eerste stap op weg naar een robuuste, toekomstige oplossing voor het verkeer in het gebied.
Ook zetten we afgelopen jaar verdere stappen bij het doorontwikkelen van een economisch onderscheidend ’s-Hertogenbosch. Met het vaststellen van het Ontwikkelkader Innovatie Kwartier Den Bosch (IKDB) zetten we een belangrijke stap in de ontwikkeling van dit gebied waar samenwerking, ondernemen en studeren op het gebied van data, tech en digitalisering samenkomt. Verder is de JADS-samenwerking gecontinueerd. Het JADS kan daarmee doorgroeien tot impact center voor datawetenschappen en artificiële intelligentie, met een forse uitbreiding van de activiteiten in 's-Hertogenbosch. Ook hebben we met de startnotitie Integrale Aanpak Brede Binnenstad het begin gemarkeerd van de integrale aanpak voor een leefbare, gastvrije en bereikbare binnenstad.
In 2025 stemde uw raad in met het Voorkeursalternatief (VKA) voor de Duurzame Polder. Hiermee hebben we de volgende stappen gezet op weg naar ontwikkeling van duurzame energie in onze gemeente. Om daarmee te werken aan onze ambitie op het gebied van klimaatneutraliteit en energietransitie. Een andere stap was de oprichting van het een gemeentelijk waterbedrijf. Hiermee faciliteren we de aanleg van collectieve warmtenetten, te beginnen in de Groote Wielen Noord.
Op verschillende andere terreinen hebben we in het afgelopen jaar ook besluiten voor de toekomst van onze gemeente genomen. We verleenden een vergunning voor een asielzoekerscentrum op de Kruithoorn. Binnen de afvalstoffendienst brachten we de basis en veiligheid verder op orde. Inmiddels staat er een veilige en toekomstbestendige organisatie die goede en betrouwbare dienstverlening biedt aan onze inwoners. Ook zijn we in 2025 gestart met de aanloop naar 400 jaar beleg van ’s-Hertogenbosch in 2029. De start stond in het teken van bewustwording van onze inwoners van de 17e-eeuwse gebeurtenissen. Onder andere met de lichtprojectie ‘Het Drakenei’ op ons stadhuis en een brede en creatieve werkconferentie waarin door en met inwoners en partners ideeën zijn uitgewisseld voor het themajaar 2029.
In 2025 is ook een tweede Bosch Burgerberaad georganiseerd waarmee we hebben toegewerkt naar een nieuwe participatievisie. En in gesprek met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, studenten en creatieve makers maakten we het Verhaal voor ’s-Hertogenbosch. Een onderlegger voor keuzes voor onze toekomst, uitvoering, communicatie en samenwerking.
Tot slot
Uiteraard kijken we met veel trots terug op 3FM Serious Request 2025. Met meer dan duizend acties in de wijken, 200.000 extra bezoekers, een mooi recordbedrag voor het goede doel en een enorme saamhorigheid liet ’s‑Hertogenbosch zich van zijn mooiste kant zien aan heel Nederland.
’s‑Hertogenbosch staat er financieel gezond voor. In een tijd waarin veel gemeenten moeite hebben hun begroting sluitend te krijgen, hebben wij ons huishoudboekje netjes op orde gehouden. Daarmee blijven we in staat om gericht te investeren — van woningbouw tot zorg en van onderwijs tot leefbaarheid.
Met dit jaarverslag sluiten we niet alleen 2025 af, maar ook deze bestuursperiode. Een periode waarin we samen veel hebben bereikt. We dragen een stevig fundament over: een financieel gezonde gemeente, toekomstbestendige investeringen in wonen, mobiliteit en wijken, en een koers die past bij een gemeente die groeit én oog houdt voor leefbaarheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. We zijn trots op wat we samen hebben gerealiseerd.